منهاج سراج
12
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
بيك شكم زاده بود ، چنانچه تحرير يافته است . آدم بر فوت هابيل بسيار جزع نمود چون حق تعالى شيث را عوض هابيل بوى داد ، عمر مهمتر آدم عليه السّلام يك هزار سال بوده است ، و در روضهء او خلافست ، بعضى گفتهاند بسرنديب . و بعضى گفتهاند ، به زمين شام است ، كه سياحان از آن خبر ميدهند ، و اصحاب قصص برين متفقاند ، كه تابوت آدم عليه السّلام درون كشتى مهتر نوح عليه السّلام بودست ، و اين معنى بدانچه روضهء او در شام است نزديكتر است . و بر روى دو سر بوزينه ، و دو سر گاو و اشتر ، و دو سر گوسپند و ميش [ ( 1 ) ] منزل شد ، و از آلات آهنگرى خايسك [ ( 2 ) ] و سندان . و او را سنگ گوهراهن [ ( 3 ) ] تعليم شد ، تا آهن ساخت . او را جبرئيل زراعت و طبخ نان كردن ، و تنور ساختن ، در آموخت ، و دهقانيش [ ( 4 ) ] تعليم كرد ، و حوا را رشتن پشم ، و آدم را بافتن تعليم كرد . مهتر شيث عليه السّلام مادر شيث عليه السّلام حوا بود [ ( 5 ) ] مقدسى در دو تاريخ خود آورده است ، كه در پارسى شيث بدل بود ، و بقول ديگر بخشيده . چون قابيل هابيل را بكشت ، ايزد تعالى او را بدل هابيل به آدم عليه السّلام داد ، بدين سبب او را شيث نام كردند ، و نسل همه اولاد آدم عليه السّلام در نزول طوفان بريده گشت الا از آن شيث . و محمد جرير طبرى گويد : اشتقاق او از شيث است
--> [ ( 1 ) ] اصل : و تميش ، پنجاب : گوسفند و ميش . [ ( 2 ) ] خايسك : بفتح يا و سكون سين ، مطرقهء آهنگران و زرگران ( غياث ) . [ ( 3 ) ] عينا نگاشته شد ، شايد مقصد سنگى باشد كه گوهر آهن دارد . [ ( 4 ) ] اصل : ده قانيش [ ( 5 ) ] اينجا يك كلمه خوانده نميشود ، و ظاهر نيست ، كه مقصد مولف كدام مقدسى است ، در مورخان دورهء اسلامى دو نفر بنام مقدسى مشهوراند : يكى مطهر بن طاهر المقدسى مولف كتاب البد و و التاريخ در سال 355 ه - طبع كلمان هوار ، پاريس 1899 تا 1919 م در شش جلد كه سهوا جلد اول آن را بنام ابو زيد احمد بن سهل بلخى نشر كرد . و ديگرى هم محمد بن احمد المقدسى معروف به البشارى كه كتاب « احسن التقاسيم في معرفه الاقاليم » را در سال 375 ه - نوشت ، طبع ليدن 1906 چون كلمه پريده به ( مطهر ) نزديكى دارد ، شايد مقصد همان مورخ نخستين باشد در نسخهء پنجاب بو نصر مقدسى است ؟